zaduszki 2014

rogtZapraszamy do zapoznania się z projektem trombity i rogu pasterskiego wykonanym podczas indywidualnych warsztatów budowy tradycyjnych instrumentów pasterskich Beskidu Śląskiego prowadzonych przez Zbigniewa Wałacha. Autorem dokumentacji jest Rafał Bałaś.

Projekt dostępny na stronie IMiT:

http://imit.org.pl/news/1416/57/Szkola-mistrzow-budowy-instrumentow-ludowych-budowa-trombity-i-rogu-pasterskiego.html

Projekt budowy trombity i rogu pasterskiego powstał w ramach III edycji programu Instytutu Muzyki i Tańca „Szkoła mistrzów budowy instrumentów ludowych”.

Warsztaty budowy tradycyjnych instrumentów pasterskich Beskidu Śląskiego, z udziałem Zbigniewa Wałacha – mistrza i Rafała Bałasia – ucznia, odbyły się w dniach od 1 lutego do 30 czerwca 2014 roku w warsztacie mistrza w Istebnej w łącznej liczbie ok. 100 godzin warsztatowych.

Zajęcia warsztatowe były okazją nie tylko do zapoznania się z budową instrumentów, ale także z historią muzyki beskidzkiej i tradycyjnym repertuarem, a informacje o działaniach związanych z realizacją projektu ukazywały się na łamach lokalnej prasy, na portalach społecznościowych oraz na stronie www.walasi.pl.

W trakcie warsztatów zbudowano dwa tradycyjne instrumenty pasterskie charakterystyczne dla Beskidu Śląskiego, róg i trombitę. Trombita została wykonana według ponad stuletniego wzoru, który zachował się w Muzeum Jana Wałacha w Istebnej. Współcześnie wykonujący instrumenty pasterskie zrezygnowali z tradycyjnego owijania trombit łykiem czereśniowym, stosując proste szlifowanie i politurowanie. W przypadku instrumentu zbudowanego podczas warsztatów powrócono do tradycji owijania kora czereśniową, co jest pierwszym takim „zabiegiem” od czasów działalności budowniczego tych instrumentów Jana Kawuloka, po niemal 40 latach. Całość została wykonana z drewna świerkowego – długość całej trombity, wzorowana na ponad stuletnim egzemplarzu to 3 m 60 cm.

Instrumenty zostały zaprezentowane podczas XIII Międzynarodowych Spotkań Gajdoszy i Dudziarzy w Istebnej w dniu 13 lipca br.

                                              21 czerwca              start 16:30            wyciąg  ZŁOTY GROŃ 

noc swietojanska plakat

logoProjekt realizowany w ramach programu „szkoła mistrzów budowy instrumentów ludowych” organizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca

DSCI0100i

 
DSCI0096i


DSCI0085i

PŁYTW ostatnim czasie nagraliśmy płytę-cegiełkę „Wałasi dla Stecówki”, na której znajdują się dwa utwory w wykonaniu: Zbigniew Wałach, Marta Matuszna, Stanisław Bafia, Rafał Bałaś. Pomysłodawcą całości jest Krzysztof Jamroziewicz z Towarzystwa Edukacji Ekologicznej i Turystycznej „Nickulina” z Rajczy. Okładka płyty to obraz olejny Jana Wałacha, pt. „Pierwsza poświacka kaplicy na Stecówce 25.I.1958 r.”, który udostępniła Barbara Wałach (Stowarzyszenie im. artysty Jana Wałacha w Istebnej). Patronami wydawnictwa są: Gość Niedzielny, Express, Kurier radia Bielsko, Radio Bielsko. Płytę-cegiełkę będzie można nabyć m.in. u ks. Krzysztofa Kotarby Istebna-Stecówka. O kolejnym miejscach będziemy informowali na stronie i na naszym facebookowym profilu. Całość dochodu przeznaczona jest na odbudowę kościółka na Stecówce.

„Baranio” i „W jaworowym lesie” oto dwa utwory które znalazły się na płycie.

Tej płyty nie można kupić – zapraszamy do odsłuchania kilku zdań z audycji Radia Bielsko, które jest patronem medialnym płyty
http://www.radiobielsko.pl/audio/2014-03-19-3259331877.mp3

Zapraszamy do odbudowy razem z nami!

8 Marzec 2014        godz. 18:00      Teatr elektryczny w Skoczowie ul. Mickiewicza 3

skoczow walasi

janwalachProjekt ma na celu zgromadzenie środków na wydanie Teki Drzeworytów Jana Wałacha, w której znajdzie się 10 unikatowych prac artysty, wybranych przez córkę Barbarę Wałach. Będą one drukowana na wysokiej jakości papierze w formacie A3. Świat drzeworytów Jana Wałacha to kraina wypełniona tym, co najbardziej ludzkie – człowiek, natura i jego egzystencja w „małych ojczyznach”.

Teka na Jubileusz

od Stowarzyszenia im. artysty Jana Wałacha

Rok 2014 jest rokiem jublieuszu 130. urodzin Jana Wałacha – będzie to okazja do promocji twórczości artysty. Wydanie Teki Drzeworytów będzie równie ważnym wydarzeniem wpisującym się w rok jubileuszowy. Premiera Teki planowana jest podczas II Nocy Muzeów u Wałacha w Istebnej, 2.05.2014 r.

Do wsparcia zapraszamy na strone:  https://www.wspieram.to/789-pomoz-sztuce-teka-drzeworytow-jana-walacha.html

instytut_muzyki_i_tancaW 2014 r. realizujemy projekt w ramach programu „Szkoła mistrzów budowy instrumentów ludowych” organizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca. Zbigniew Wałach i Rafał Bałaś w trakcie trwania projektu „Tradycyjne instrumenty  pasterskie beskidu śląśkiego” zbudują trombite i róg pasterski.

Planowana jest budowa tradycyjnych instrumentów pasterskich charakterystycznych dla Beskidu Śląskiego, przede wszystkim róg pasterski i trombita. Choć obszar ich występowania obejmuje cały łuk Karpat, to instrumenty te na obszarze beskidzkim posiadają cechy wyróżniające.  Choć granica pomiędzy trombitą, a rogiem jest mało wyraźna i w praktyce dopiero właściwości brzmieniowe pozwalają na precyzyjne zweryfikować dany instrument, to właśnie one są charakterystyczne dla karpackiej kultury pasterskiej. Pełniły funkcję sygnalizacyjną i informacyjną, jako że dawały możliwość porozumiewania się na znaczące odległości. Funkcjonowały „na sałaszach”, poczynając od wiosennego wyjścia na hale, aż do późnej jesieni, do tzw. redyku jesiennego. Czas wolny podczas wypasu wypełniony był muzyką prostych instrumentów, tj. fujarki. Szczególnym Trombita stanowiła podstawowy element wyposażenia szałasów (kolib), stanowiła ono narzędzie muzyczne do porozumiewania się pomiędzy jedną a drugą kolibą. W Beskidzie Śląskim znana była pod nazwą trąba owczarska, trąba sałasznikowa, co podkreśla J. Tacina: „(…) nazwa „trombita” została na nasz teren wprowadzona w ostatnim czasie. Nazwa „tombita” nie była w Beskidzie Śląskim używana”. Beskidzkie trombity tradycyjnie wykonywano z drewna świerkowego, całość owijano korą czereśniową, którą zdejmuje się spiralnie z gałęzi, w miesiącach wiosennych. Instrumenty te osiągały długość do 4 metrów. Obecnie zrezygnowano z owijania instrumentów korą czereśniową, stosuje się mechaniczne szlifowanie i politurowanie drewna. Beskidzkie trombity to „trombity cylindryczne z czarą głosową”, której kształt występuje w Beskidzie Śląskim, wyróżnikiem jest długość trombity (najdłuższe spośród wszystkich karpackich trombit). Wspomniany kształt cylindryczny i mała średnica przekroju kanału „to podstawowe wyróżniki etniczności trombit Beskidu Śląskiego”

           Nieodłącznym elementem wyposażenia „na sałaszu” był naturalny róg, długości do 1 metra.             Instrumenty wykonywane były z rogów bawołów rasy węgierskiej, które występowały w Beskidach jako zwierzęta pociągowe. Naturalne rogi zastąpiono z czasem drewnianym.      szczególne egzemplarze różnią się kształtem, posiadają bowiem charakterystyczne dla rogu      zakrzywienie. Sposób wyrobu rogów jest taki sam jak w trombitach wykonywanych            tradycyjną metodą rozcinania pnia na dwie części i żłobienia w nich kanału. Obie połówki są          sklejane, po nakłada się na nie pierścienie wykonane z gałęzi świerkowych. Na rogach można grać melodie sygnałowe o 3 lub 4 dźwiękach. Pasterze używali tych instrumentów do        odstraszania wilków lub jako sygnalizacyjne narzędzie dźwiękowe. Dźwięk trombit, rogów na   beskidzkich halach już nie wybrzmiewa, pojawia się natomiast na konkursach, przeglądach      kapel, instrumentalistów ludowych.

 

http://imit.org.pl/news/1213/57/Szkola-mistrzow-budowy-instrumentow-ludowych—wyniki-konkursu-III-edycji.html

plakat

Dyrektor Muzeum Historii Katowic – Jacek Siebel, oraz kurator wystawy Ewa Liszka zapraszają na otwarcie wystawy:

„Władysław Skoczylas – mistrz Pawła Stellera”

w dniu 16 stycznia 2014 roku o godz. 16.00 w Oddziale Muzeum Historii Katowic przy ul. T. Kościuszki 47 (wejście od ul. J. Rymera)

Wernisażowi towarzyszyć będzie muzyka góralska w wykonaniu kapeli „Wałasi” z Istebnej.

Eksponaty na wystawie pochodzą ze zbiorów: Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce, Muzeum Śląskiego w Katowicach, Muzeum Historii Katowic.

www.mhk.katowice.pl

Dział Grafiki im. Pawła Stellera inauguruje rok 2014 bardzo oczekiwaną wystawą Władysław Skoczylas – mistrz Pawła Stellera. To duże wydarzenie kulturalne w naszym mieście ze względu na postać Władysława Skoczylasa – grafika, malarza, pedagoga, działacza na rzecz rozwoju kultury, jednego z najwybitniejszych polskich artystów I połowy XX wieku, nazwanego przez krytyków sztuki „ojcem współczesnego drzeworytu polskiego”.

Władysław Skoczylas (1883 Wieliczka – 1934 Warszawa) swoją drogę artystyczną rozpoczął w wiedeńskiej Kunstgewerbeschule w 1901 roku. Po jej ukończeniu w 1904 roku rozpoczął studia w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem profesorów: Teodora Axentowicza i Leona Wyczółkowskiego. Jego prace z okresu studiów już zdradzały rodzący się talent, ale dopiero okres  tzw. zakopiański przyniósł mu w 1911 roku I nagrodę w I Konkursie Graficznym im. Henryka Grohmana za akwafortę Głowa starego górala. W 1913 roku powstały pierwsze drzeworyty Skoczylasa, jeden z nich – Głowa górala – zdobył I nagrodę w II Konkursie im. Henryka Grohmana. Fascynacja artysty kulturą góralską i sztuką ludową przełożyła się na wybitne drzeworyty zgromadzone w Tece zbójnickiej (1914–1919) i Tece podhalańskiej (1914–1922). Był zamiłowanym pedagogiem i działaczem społecznym. W 1918 roku osiadł na stałe w Warszawie, gdzie objął posadę profesora rysunku na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W 1920 roku został mianowany dyrektorem Miejskiej Szkoły Sztuk Zdobniczych, a dwa lata później powierzono mu prowadzenie Katedry Grafiki w Szkole Sztuk Pięknych (przemianowanej wkrótce na Akademię), w której jego wybitnym studentem był Paweł Steller. Władysław Skoczylas był inicjatorem i współzałożycielem grupy artystycznej „Rytm” (1922), zainicjował również powstanie grupy twórców pod nazwą Stowarzyszenie Artystów Grafików „Ryt” (1925). W latach 1930–1931 pełnił funkcję dyrektora Departamentu Sztuki w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Swoje prace prezentował na wielu wystawach w kraju i za granicą od 1903 do 1934 roku. Wielokrotnie był nagradzany, m.in. w 1925 roku w Paryżu został uhonorowany Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie Sztuk Dekoracyjnych, w 1928 roku zdobył brązowy medal na Międzynarodowej Wystawie Sztuki towarzyszącej Olimpiadzie w Amsterdamie, a w 1929 roku otrzymał Wielki Złoty Medal na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Oficerskim i Komandorią Orderu Polonia Restituta. Wystawa Władysław Skoczylas – mistrz Pawła Stellera to wyjątkowa sposobność podziwiania drzeworytów, rysunków, akwarel i projektów Mistrza, ale też prześledzenia, jak pod okiem tego wybitnego artysty kształtował się i rozwijał talent „naszego” Pawła Stellera, jak osobowość Nauczyciela wpłynęła na Ucznia. Prezentacja życia i twórczości dwóch wielkich indywidualności artystycznych przypada w roku 80. rocznicy śmierci Władysława Skoczylasa i 40. rocznicy śmierci Pawła Stellera. Wystawę można oglądać do 4 kwietnia 2014 roku.

Ewa Liszka

Kurator wystawy składa serdeczne podziękowania wszystkim osobom zaangażowanym w realizację ekspozycji, przede wszystkim Pani Maryli Sitkowskiej za owocną i życzliwą współpracę.

 

 

Projekt plastyczny: Joanna Sowa    Fotograf: Piotr Sobański    Redaktor: Elżbieta  Giszter

 

 

1456117_694255787252866_2034348065_nZapraszamy na koncert „Kolędy spod złotego gronia”

 

5 stycznia

godz 16.00 , Cieszyn

„Cafe Muzeum”

ul. Regera 6